Kultura

Tradycje i zwyczaje Niedzieli Palmowej

easter-palm-

Już jutro obchodzimy Niedzielę Palmową, dzień który rozpoczyna cały cykl wydarzeń związanych ze Świętami Wielkanocnymi w liturgii Kościoła.

Niedziela Palmowa rozpoczyna cały cykl uroczystości związanych z Wielkanocą – najważniejszymi świętami w Kościele. W tym dniu wierni celebrują uroczysty wjazd Pana Jezusa do Jerozolimy. Przynoszą do kościoła palmy wielkanocne, aby poświęcić i przejść z nimi w procesji. Pierwsze procesje były zwyczajem obchodzonym przez Chrześcijan w Jerozolimie już w IV w. Kościół zachodni obrzęd ten przyjął w V i VI w. Z kolei święcenie palm do kanonu liturgii przyjęto dopiero w XI w.

Palma wielkanocna w symbolice kościelnej oznacza mękę, zwycięstwo i zmartwychwstanie Jezusa oraz nieśmiertelność duszy ludzkiej. Zgodnie z ludowymi wierzeniami, palma wielkanocna jest w stanie ochronić domostwa, ludzi, zwierzęta przed wszelkim złem. Ma również gwarantować obfite zbiory, wzrost zwierząt a także zdrowie i długie życia dla twórcy palmy.

W Polsce tradycyjną palmę wielkanocną wykonują się głównie z gałązek wierzby, roślin wiecznie żywych typu: bukszpan, gałązki borówek czy barwinek. Dodaje się również gałązki drzewek iglastych, widłaki, zasuszone kwiaty, trawy i zboża. Wykorzystuje się także żywe kwiaty lub robi się je z kolorowej bibuły. W tradycyjnej palmie wielkanocnej nie może zabraknąć tasiemek w różnych kolorach.

Warto dodać, że każdy z elementów składowych palmy wielkanocnej ma swoją symboliką:

  • wierzba oznacza odradzające się życie, zmartwychwstanie;
  • rośliny zimozielone (gatunki roślin, w których przez cały rok następuje przyrost nowych liści) są symbolem nieśmiertelności duszy;
  • kolorowe akcenty na palmie odnoszą się do radości z faktu zmartwychwstania Pana Jezusa oraz symbolizują nadejście wiosny – odrodzenia natury.

Na Ziemi Sądeckiej oraz w okolicach Bochni i Wieliczki rozkłada się na części palmę, z których to później robi się kropidełka do święcenia pól w Poniedziałek Wielkanocny a także krzyże, które wbija się w skiby, żeby był urodzaj. Z kolei na Podhalu kładzie się kawałki palm w zagony lnu i ziemniaków, aby ochronić przed klęskami żywiołowymi. Poświęconą palmę przechowuje się z szacunkiem, wkłada za święty obraz, tak aby chroniła dom od wszelkiego złego i obdarzała błogosławieństwem Bożym.

Ciekawostką jest, że poświęcone palmy wielkanocne są później palone, a popiół, który z nich zostaje, jest wykorzystywany do posypania głów wiernym w trakcie Środy Popielcowej.

Procesje z palmami są tradycyjnym zwyczajem zachowanym do dzisiaj i obchodzonym najhuczniej na Kurpiach i w Karpatach Zachodnich, na Ziemi Sądeckiej, a także w okolicach Myślenic, Bochni i Wieliczki. To tam każdego roku odbywają się konkursy na najpiękniejszą palmę, dzięki którym tradycja wykonywania jej własnoręcznie przetrwała. W konkursach biorą udział pięknie przyozdobione nawet kilkumetrowe palmy wielkanocne.

Na myślenickim rynku już jutro o godzinie 12.00 odbędzie się konkurs palm wielkanocnych, na który serdecznie zapraszamy!

Maria Gaczyńska
Redaktor naczelna. Absolwentka dziennikarstwa i politologii. Interesuje się polityką oraz bezpieczeństwem międzynarodowym. Lubi być na bieżąco. Zdobywała swoje doświadczenie już na studiach, a później w lokalnych mediach. Zwolenniczka zdrowego stylu życia, który traktuje jako zbilansowaną dietę i ruch na świeżym powietrzu. Eksperymentuje w kuchni gotując dla swojej rodziny. W wolnym czasie ogląda dobre filmy i podgląda modowe trendy. Uczy się życia na nowo razem z dwójką swoich synów.